Heredotos'un Tanıklığı

Bir Hitit anıtına ilişkin en eski betimlemeyi Herodotos yapmıştır. Anıt bugünkü İzmir’in doğusunda Karabel geçidindeki bir kaya üzerine oyulmuş bir kabartmadan ve yanındaki hiyeroglif yazılardan oluşuyordu. Herodotos anıtta betimlenen kişinin Mısır firavunu Sesostris olduğunu sanıyordu: "…Mısır kralı Sesostris’in baş eğdirdiği ülkelerde diktirdiği sütunlara gelince, bunların çoğu kaybolmuştur; ayakta kalmış olanlarını, üzerlerine işlenmiş kadın üreme organları ve yazılarıyla birlikte, Filistin Suriyesi’nde gözlerimle gördüm. Ayrıca İonia’nın iki yerinde, bu savaşçının kaya üzerine işlenmiş resimleri vardır, birisi Phokaia – Ephesos yolu üzerinde, öbürü Sardeis’ten Smyrna’ya uzanan yol üstündedir; bu iki yerde de iki buçuk dirsek yüksekliğinde bir heykel oyulmuştur, sağ elinde kargı, sol elinde yay tutar; öbür donatımları da gösterilmiştir; Mısır ve Ethiopia karakteri taşır…” Herodotos’un sözettiği kabartmalardan yalnızca biri günümüze gelmiştir. Karabel’deki Hitit anıtı, Hitit imparatoru IV. Tuthaliya’yı betimlemektedir. Tuthaliya’nın Batı Anadolu’da pek çok ganimet elde ettiği sefer sonunda zafer anıtı olarak dikilmiş olması olasıdır. Bu sefer belki de Lidyalıların ataları ve Heredotos’un Meles olarak sözettiği, Hitit kaynaklarında ‘Malaziti’ olarak geçen kral üzerine yapılmıştı. Arkeolojik buluntular, IV. Tuthaliya’nın hükümdarlığı sırasında Sardeis kentinde bir yıkım olduğunu doğrulamaktadır. Sağda Karabel anıtının günümüzdeki durumu görülmektedir.

N Antik kaynaklar sayfasına dönüş

N Ana sayfaya dönüş